Een kroon of brug op implantaat verzorgen
Een implantaat krijgt nooit een gaatje. Dat klopt, en het is precies de reden dat mensen er minder goed voor gaan zorgen. Wat een implantaat wél kan krijgen is een ontsteking van het tandvlees en het bot eromheen, en die doet meestal geen pijn tot het bot al is weggetrokken. De schroef zit dan los, en dan is het te laat.
Peri-implantitis
Rond een eigen tand zitten vezels die als afdichting werken tussen tandvlees en wortel. Rond een implantaat ontbreken die vezels: de hechting is zwakker en er is minder doorbloeding. Plak die langs de rand blijft zitten geeft daardoor sneller een ontsteking, en die ontsteking gaat dieper.
Er zijn twee stadia. Peri-implantaire mucositis is ontsteking van alleen het tandvlees: rood, gezwollen, bloedt bij de rager. Dat is omkeerbaar. Blijft het doorsudderen, dan wordt het peri-implantitis en trekt het kaakbot rond het implantaat terug. Dat bot komt niet meer terug.
Bloeding rond een implantaat is het enige vroege signaal dat je zelf kunt zien. Er zit geen zenuw in een implantaat, dus pijn komt pas als er al iets flink mis is. Bloedt het bij het reinigen, dan is dat een reden om een afspraak te maken, niet om voorzichtiger te gaan doen.
Wat er anders gaat dan bij een eigen tand
- Poets twee keer per dag, met nadruk op de rand. De overgang van kroon naar tandvlees is de plek die telt. Zet de borstel in een hoek richting die rand, niet plat op de kroon.
- Reinig elke dag rondom het implantaat. Een rager in de juiste maat is hier het aangewezen gereedschap; superfloss met een stijf uiteinde komt onder een brugtussendeel. Meestal heb je twee maten nodig — zie de ragermaat-keuzehulp.
- Neem een rager met een gecoate draad. Bij implantaten wordt een kunststof- of nylon-gecoate metaaldraad aangeraden, zodat het blootliggende titaniumoppervlak niet bekrast raakt. Vraag je mondhygiënist welke voor jou geschikt is.
- Poets zacht. Het tandvlees rond een implantaat is kwetsbaarder dan rond een eigen tand. Zie je poetst waarschijnlijk te hard.
- Ga twee keer per jaar naar de mondhygiënist. Bij implantaten is dit geen advies maar praktijk: er wordt gemeten, er wordt gecontroleerd op bloeding en er wordt gereinigd met instrumenten die het titanium niet beschadigen.
Wat de kans op problemen vergroot
De sterkste risicofactor voor het falen van een implantaat. Minder doorbloeding, tragere genezing en minder zichtbare bloeding als signaal.
Wie zijn eigen tanden aan parodontitis verloor, heeft een verhoogd risico dat hetzelfde rond het implantaat gebeurt. De bacteriën zijn immers niet verdwenen.
Vertraagt genezing en verhoogt de kans op ontsteking van het weefsel rond het implantaat.
De grootste van allemaal in de praktijk: mensen die na de plaatsing niet meer terugkomen omdat er niets te voelen is.
Een prothese op implantaten
Bij een klikgebit gelden beide sets regels tegelijk. De prothese zelf verzorg je als kunstgebit — zie kunstgebit verzorgen, en dus geen tandpasta. De drukknopjes of de staaf in de mond reinig je apart, elke dag, met een rager of een speciaal borsteltje.
Neem de prothese daarvoor uit. Onder de staaf blijft anders een laag plak zitten die je met de prothese erin nooit weg krijgt, en juist daar zitten de implantaten.
Kan een implantaat een gaatje krijgen?
Nee, titanium en de kroon erop zijn niet gevoelig voor cariës. Wat wel kan is een ontsteking van het tandvlees en botverlies eromheen, en dat is de reden dat implantaten alsnog verloren gaan.
Ik voel niets, dus het zal wel goed zijn?
Dat is de gevaarlijkste aanname bij implantaten. Er zit geen zenuw in, dus pijn komt laat. Bloeding bij reinigen en een terugtrekkende tandvleesrand zijn de signalen die eerder komen.
Mag ik een monddouche gebruiken?
Ja, als aanvulling. Hij haalt losse resten weg rond de kroon en onder een brug, maar hij vervangt de rager niet: vastzittende plak moet je mechanisch wegvegen.
Is een elektrische borstel veilig bij een implantaat?
Ja, en meestal beter, zeker met een druksensor. Het gaat om de kracht en de plek, niet om het apparaat.
Bronnen
- Het KIMO — klinische praktijkrichtlijnen mondzorg.
- Ivoren Kruis — dagelijkse mondverzorging: dagelijks reinigen tussen de tanden hoort bij de basis.