Welke ragermaat heb jij nodig?
Ragers hebben genummerde maten, van ongeveer 0,6 tot 2,5 millimeter. Vrijwel niemand weet welke maat hij nodig heeft, dus koopt half Nederland het gemengde zakje en pakt daar de maat uit die het minst pijn doet. Dat is meestal de verkeerde. Drie vragen brengen je van acht maten naar één om mee te beginnen.
Welke ragermaat heb jij nodig?
Ragers hebben genummerde maten en vrijwel niemand weet welke hij nodig heeft. Drie vragen brengen je van acht maten terug naar één om mee te beginnen.
Wat past er nu al tussen je tanden?
Zie je in de spiegel donkere driehoekjes tussen je tanden?
Heb je een beugel, brug, kroon op implantaat of een spalk?
Te dun poetst niets, te dik beschadigt
Een rager werkt doordat de borstelharen tegen de zijkanten van beide tanden aan drukken. Zit er ruimte omheen, dan gaat het ding heen en weer zonder ergens contact te maken en poets je lucht. Zit er te weinig ruimte, dan duw je de haren plat, forceer je de rager langs het tandvlees en beschadig je precies het weefsel dat je gezond wilde houden.
De maat staat op de verpakking als PHD: passage hole diameter, de kleinste opening waar de rager doorheen past. Bij Interprox loopt dat bereik van ongeveer 0,7 tot 2,9 millimeter. Merken hebben elk hun eigen kleurcodering — TePe, GUM, Interprox en Curaprox gebruiken niet dezelfde kleur voor dezelfde maat. Onthoud dus het getal, niet de kleur.
Bijna niemand heeft aan één maat genoeg. Achter in de mond is de ruimte tussen de kiezen meestal groter dan vooraan, en na een gaatje of een kroon verandert er lokaal van alles. Twee of drie maten in het kastje is normaal, geen teken dat je iets fout doet.
Wanneer een rager niet de goede keuze is
Waar de ruimte het toelaat is een rager voor de meeste mensen effectiever dan floss: hij haalt meer plak weg en hij is makkelijker vol te houden, want je hoeft geen draad om je vingers te wikkelen en achterin te manoeuvreren. Maar dat “waar de ruimte het toelaat” is de hele voorwaarde.
Sluiten je snijtanden strak aan, dan past ook de dunste rager er niet zonder duwen. Daar gebruik je floss. Wringen is geen optie.
Hier is bijna altijd meer ruimte, hier zit de meeste plak en hier is de rager duidelijk in het voordeel. Begin dus achterin met uitproberen.
Rond een beugeldraad en onder een brugtussendeel komt floss vrijwel niet. Daar is een rager of een superfloss het aangewezen gereedschap, vaak in twee maten.
Een paar dagen wat bloed bij het starten is normaal en geen reden om te stoppen — het tandvlees is ontstoken en dat trekt bij. Blijft het na twee weken bloeden, dan hoort dat bij de mondhygiënist.
Zo gebruik je hem
- Reinig vóór het poetsen, niet erna. Dan kan de fluoride uit je tandpasta daarna ook tussen de tanden komen, in plaats van tegen een laag plak aan te lopen.
- Zet de rager haaks op de tandenrij en duw hem rustig naar binnen. Niet schuin, niet met kracht. Voelt het alsof je moet duwen, pak dan een maat dunner.
- Beweeg twee of drie keer heen en weer, niet meer. Draaien hoeft niet en helpt niet.
- Spoel de rager af en ga naar de volgende ruimte. Eén rager gaat een week tot anderhalve week mee; is het draadje verbogen of zitten de haren plat, dan is hij op.
- Doe het één keer per dag. ’s Avonds is het meest logisch, want dan haal je de dag eruit. Vaker levert weinig extra op.
Wil je het verschil tussen floss en ragers uitgebreider vergelijken, kijk dan bij flossen of ragers. Poets je momenteel met veel kracht, lees dan ook je poetst waarschijnlijk te hard — bij ragers is meer kracht net zo goed het probleem.
Nog even kort
Kan ik de maat zelf opmeten?
Niet echt. Wat je wel kunt is uitproberen: begin met een dunne maat en ga per ruimte een stap omhoog tot je lichte weerstand voelt bij het inbrengen. Die weerstand — voelbaar, maar zonder te duwen — is de goede maat. Een mondhygiënist doet hetzelfde met een gekalibreerde sonde en is in vijf minuten klaar.
Zijn de dure merken beter?
Het verschil zit vooral in de draad en het handvat. Wat er echt toe doet is dat de maat klopt en dat je hem elke dag gebruikt. Een goedkope rager in de juiste maat verslaat een dure in de verkeerde maat.
Worden de ruimtes tussen mijn tanden groter van ragers?
Nee, niet van de rager zelf. Wat wel gebeurt: als je begint met reinigen, slinkt ontstoken tandvlees terug naar zijn gezonde vorm en lijkt de ruimte groter. Dat is herstel, geen schade — maar het kan wel betekenen dat je na een paar weken een maat dikker nodig hebt.
Mag ik tandpasta op de rager doen?
Het hoeft niet en het maakt het lastiger schoon te spoelen. Het werk zit in het mechanisch wegvegen van de plak.
Bronnen
- Interprox — uitleg maatvoering: PHD is de kleinste doorgang waar de rager doorheen past; het bereik loopt van 0,7 tot 2,9 mm.
- TePe — interdentale ragers met ISO-maatvoering.
- Ivoren Kruis — dagelijkse mondverzorging: dagelijks reinigen tussen de tanden hoort bij de basis.